進階搜尋


下載電子全文  
系統識別號 U0026-2108202013055700
論文名稱(中文) 中文翻譯成越南文的偏誤研究,以台灣公家機關提供的翻譯文本為研究範圍
論文名稱(英文) A Study on Error-gaps in the translation of Chinese into Vietnamese -- Using translated documents obtained from public institutions in Taiwan
校院名稱 成功大學
系所名稱(中) 台灣文學系
系所名稱(英) Department of Taiwanese Literature
學年度 108
學期 2
出版年 109
研究生(中文) 阮翠薇
研究生(英文) Thuy Vy Nguyen Thi
學號 K56077012
學位類別 碩士
語文別 中文
論文頁數 151頁
口試委員 指導教授-蔣為文
口試委員-陳麗君
口試委員-陳氏蘭
中文關鍵字 翻譯錯誤  台灣  越南  中越翻譯  新南向 
英文關鍵字 Translation error  Taiwan  Vietnam  Chinese – Vietnamese translation  New Southbound Policy 
學科別分類
中文摘要 隨著台灣近年來「新南向政策」的推動,來自越南的新移民人數越來越多,越南語在台灣也越來越受重視。由於台灣目前使用越南語的需求有增加趨勢,台灣公家機關單位近年的正式文本都偏向中越雙向翻譯。但各機關單位所翻譯的越南語文本卻錯誤百出。其實中文與越文的用字遣詞方式不同,而且在不同的語境之下,語意也不同。亦即,若譯者對中文與越南語兩種語言理解能力不足、不瞭解翻譯理論,也沒有語言學背景,很容易轉譯成錯誤內容,甚至將內容譯成母語使用者無法理解的版本。
本論文旨在探討台灣公家機關單位越南語翻譯偏誤。研究資料來自台灣公家機關單位正式管道,如:媒體報導、新聞、海報、公告等。研究兼採量化和質化研究方法。量化研究方面主要為統計分析越南人對台灣公家機關單位的越南語翻譯錯誤之評估。目的了解越南人對台灣公家機關單位中文譯成越南文翻譯文本錯誤閱讀理解度,總有56位大學畢業以上的受訪者(包括:成功大學23位越南留學生以及在越南33位越南人)。質化研究的方面則以訪談方式進一步深入探討台灣公家機關單位越南語翻譯錯誤之成因。再者,發現越南文法用法差異之現象。
量化研究結果發現,越南語翻譯錯誤最高的比例是詞彙錯誤,其次是語法結構錯誤,最後是表達方式錯誤。另外,形式錯誤包含拼寫、標點符號或同樣翻譯內容不一致等等。在詞彙錯誤方面具有二種動態:(一)、中越文相應詞譯錯,過於直譯,幾近逐字對譯;(二)、中越文不對應詞譯錯,過於意譯,疏忽大意、或幾近改寫,造成漏譯或缺譯。對句子構成語法結構錯誤的方面而言,主要的是越南語文法錯誤,譯文結構不合越文句法。質化研究結果顯示,翻譯過程誤解原文造成與原文意義有差別,主要原因是因為譯者的理解能力與越南語表達能力不足,導致對於原文語法和文境的分析產生錯誤。由於不理解翻譯理論基本的原創,導致翻譯過程中過於依賴中文用詞方式,也缺乏越南語文字表達能力與搭配詞知識。
近幾年來越南在台灣成為多元文化研究的一個重要因素。論文最後根據上述分析結果提出中越文翻譯偏誤相關的具體建議。本研究期望這些結果能提供中越文翻譯錯誤及台灣公家機關單位各機關單位的越文翻譯參考。
英文摘要 Vietnamese is receiving more attention from Taiwan’s government, the number of new immigrants from Vietnam that is increasing so far. Due to the development of Vietnamese using needs in Taiwan, most of Taiwan’s government official documents recently has been biased towards the Chinese and Vietnamese translation. However, the Vietnamese translation content by Taiwan’s government almost is full of mistakes.
This thesis expects all of research results will be provided a reference for the task of Chinese Vietnamese translation. The purpose of this paper is to explore the translation errors of Vietnamese in Taiwanese public institutions. Research materials including Taiwan’s public institutions official documents, such as media reports, news, posters, and announcements. Research methods are quantitative and qualitative. This study collected 126 Chinese-Vietnamese texts with incorrect translations, and found out total of 183 translation errors. In the other hand, this study invited 56 Vietnamese who are with different educational backgrounds, majors, language abilities, and birthplaces joined to the translation errors interview. According to the research planning, the questionnaire requested interviewee to choose their own reading comprehension for each translated error. Through the interviewees' reading comprehension, the research analyzed the comprehension index of Chinese-Vietnamese translation, the research result show that interviewee’s average understanding ratio of the total number is 43.08%.
論文目次 摘要 i
SUMMARRY iii
INTRODUCTION iv
MATERIALS AND METHODS iv
RESULTS AND DICUSSION v
CONCLUSION vi
誌謝 vii
目錄 ix
表目錄 xii
圖表目錄 xiii
附錄 xiii
第一章 緒論 1
1.1 研究背景 1
1.2 研究動機 2
1.3 研究目的 4
1.4 研究範圍 5
1.5 論文結構 6
第二章 文獻回顧 8
2.1 翻譯理論與翻譯偏誤 8
2.1.1 翻譯理論 8
2.1.2 翻譯偏誤 12
2.2 越南語與漢越詞 17
2.2.1 越南語語法 17
2.2.2 越南語詞彙 18
2.2.3 漢越詞 23
2.3 越南語方言差異之探討 26
第三章 研究方法與實施步驟 33
3.1 研究方法 33
3.1.1 量化研究 33
3.1.2 質化研究 36
3.2 實施步驟 36
3.2.1 資料蒐集 36
3.2.2 翻譯文本分析 38
3.2.3 問卷調查 52
3.2.4 單位深度訪談 56
第四章 研究結果與討論 58
4.1 拼寫錯誤分析 62
4.2 內容錯誤分析 66
4.2.1 內容錯誤比例 66
4.2.2 出版品及出版單位的翻譯錯誤比例 73
4.2.3 不會中文與會中文的錯誤比例 76
4.3 越南語方言差異之影響 77
4.3.1 同詞彙不同意思 78
4.3.2 同意思不同詞彙 79
4.4 台南移民署對中越文翻譯的意見 81
第五章 結論與建議 83
5.1 研究發現 84
5.2 研究貢獻 87
5.3 研究限制 88
5.4 研究建議 88
參考文獻 91
附錄 97
參考文獻 Bresky, Matthews. 1972. “Translation as a testing device”. ELT Journal, 27(1), 58-65.
Chan, Sin-wai. 1995. “A Topical Bibliography of Translation and Interpretation: Chinese-English, English-Chinese”. The Chinese University Press.
Cheung, Martha. 2006. "Anthology on Chinese Discourse on Translation". Manchester: Saint Jerome.
Darbelnet. 1995. "Comparative Stylistics of French and English: A Methodology for Translation". Amsterdam and Philadelphia: John Benjamins.
Diệp, Quang Ban, Hoàng Anh Thung. 2010. “Ngữ Pháp Tiếng Việt, tập 1”. Nhà xuất bản giáo dục Hà Nội.
Đỗ, Thị Thu. 1997. “Xem Xét Cách Diễn Đạt Câu Tiếng Việt Của Người Nước Ngoài Khi Học Tiếng Việt”. Luận án thạc sĩ ngữ văn: Đại học Quốc gia Hà Nội.
Đỗ, Thị Thúy Hoàn. 2008. “Khảo Sát Hệ Thống Bài Luyện Và Bài Tập Trong Một Số Sách Dạy Tiếng Việt Cho Người Nước Ngoài Ở Việt Nam Từ Năm 1980 Đến Nay”. Luận văn thạc sỹ ngôn ngữ học: Đại học Quốc gia Hà Nội.
El Shafey. 1985. “Compounding in English and Arabic, Implications for Translation Methodology”. Cairo University.
El Zeini. 1994. “Criteria for the Evaluation of Translation: A Pragma-stylistic approach”. Cairo University.
Gentzler, Edwin. 2001. “Contemporary Translation Theories”. London: Routledge.
Hà, Thành. 2002. “Từ điển Việt-Hán”. Nhà xuất bản giáo dục Hà Nội.
Hoàng, Trọng Phiến. 1980. “Giáo trình về Việt ngữ”. Nhà xuất bản giáo dục Hà Nội.
Jakobsen, Arnt Lykke. 1994. “Translating LSP texts: some theoretical considerations”. Samfundslitteratur.
Lâm, Quang Đông. 2007. “Về tính chuyên nghiệp của nghề dịch thuật”. Tạp chí Ngôn ngữ và Đời sống xuất bản.
Lê, Hoài Ân. 2011. “Một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy biên dịch”. Đại học Ngoại ngữ Đại học Quốc gia Hà Nội.
Lê, Xảo Bình. 2007. “Lỗi Của Người Trung Quốc Học Tiếng Việt Nhìn Từ Góc Độ Xuyên Văn Hóa”. Luận văn thạc sĩ ngôn ngữ học: Đại học Quốc gia Hà Nội.
Lederer, Marianne. 2003. "Translation – The Interpretive Model". Manchester: St. Jerome.
Lương, Hoàng Nga. 2008. “Khảo Sát Năng Lực Sử Dụng Từ Tình Thái Và Cách Nói Biểu Thị Cảm Xúc Của Học Viên Học Tiếng Việt Như Một Ngoại Ngữ”. Luận văn thạc sĩ ngôn ngữ học: Đại học Quốc gia Hà Nội.
Minh Tâm, Thanh Nghi, Xuân Lâm. 1998. “Từ điển tiếng Việt”. Nhà xuất bản Thanh Hoá.
Munday, Jeremy. 2008. "Introducing Translation Studies". London and New York: Routledge.
Nation, I. S. P. 2001. “Learning vocabulary in another language”. Cambridge: Cambridge University Press.
Nguyễn, Chí Hòa. 2004. “Ngữ Pháp Tiếng Việt Thực Hành”. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.
Nguyễn, Chí Hòa. 2004. “Ngữ pháp tiếng Việt thực hành”. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.
Nguyễn, Hữu Quỳnh. 2001. “Ngữ Pháp Tiếng Việt”. Hà Nội: NXB Từ điển Bách khoa.
Nguyễn Kim, Thản. 1963. “Nghiên Cứu Về Ngữ Pháp Tiếng Việt”. Nhà xuất bản Khoa học xã hội Hà Nội.
Nguyễn, Hữu Quỳnh. 2007. “Ngữ pháp tiếng Việt” (Phó từ). Nhà xuất bản Từ điển bách khoa.
Nguyễn, Kim Thản. 2008. “Cơ sở ngữ pháp tiếng Việt”. Nhà xuất bản Khoa học xã hội.
Nguyễn, Minh Thuyết. 2004. “Thành phần câu tiếng Việt”. Nhà xuất bản Giáo dục Hà Nội.
Nguyễn, Phú Phong. 2002. “Những Vấn Đề Ngữ Pháp Tiếng Việt – Loại Từ và Chỉ Thị Từ”. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.
Nguyễn, Thị Minh Tâm, Nguyễn Diệu Hồng, Trần Thị Long. 2017. “Khảo sát thực trạng sử dụng tiếng Anh trong các biển hướng dẫn du lịch tại một số điểm du lịch ở Miền Bắc Việt Nam”.
Nguyễn, Thiện Giáp. 2003. “Từ Vựng Học Tiếng Việt”. Nhà xuất bản Giáo dục Hà Nội.
Nguyễn, Thiện Nam. 1998. “Tiếng Việt Nâng Cao”. Nhà xuất bản Giáo dục Hà Nội.
Nguyễn, Thiện Nam. 2001. “Khảo Sát Lỗi Ngữ Pháp Tiếng Việt Của Người Nước Ngoài và Những Vấn Đề Liên Quan”. Luận án tiến sĩ ngữ văn: Đại học Quốc gia Hà Nội.
Nguyễn, Thiện Nam. 2006. “Những Vấn Đề Ngôn Ngữ Học: Lỗi Loại Từ Trong Tiếng Việt Của Người Nước Ngoài”. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội.
Nguyễn, Tường Tâm, Cao Xuân Hạo. “Ngữ pháp tiếng Việt”. Nhà xuất bản Giáo dục Hà Nội.
Nguyễn, Văn Huệ. 2003. “Từ Điển Ngữ Pháp Tiếng Việt Cơ Bản”. Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh.
Nida, Eugene. 1964. "Toward a Science of Translating". Leiden: Murimi James.
Pym, Anthony. 2008. "Exploring Translation Theories". London and New York: Routledge.
Pym, Anthony. 2014. "Method in Translation History". London and New York: Routledge.
Robinson, Douglas. 1997. "Translation and Empire: Postcolonial Theories Explained". Manchester: St. Jerome.
Titford, Christopher. 1983. “Translation for advanced learners”. ELT Journal, Volume 37. Issue 1, 52–57.
Titford, Christopher. 1985. “Translation in Foreign Language Teaching and Testing. John Benjamins Published Company.
Toury, Gideon. 1995. "Descriptive Translation Studies and beyond". Amsterdam and Philadelphia: John Benjamins.
Trần, Ngọc Thêm. 1985. “Hệ thống liên kết văn bản tiếng Việt”. NXB ĐH&THCN. Hà Nội.
Trường Đại học Tổng hợp. 1980. “Giáo Trình Cơ Sở Tiếng Việt Thực Hành (I)”. Hà Nội: NXB Đại học tổng hợp.
Trường Đại học Tổng hợp. 1980. “Giáo Trình Cơ Sở Tiếng Việt Thực Hành (II)”. Hà Nội: NXB Đại học tổng hợp.
Venuti, Lawrence. 1995. "The Translator's Invisibility: A History of Translation". London and New York: Routledge.
Whorf, B.L. 1956. “Language, Thought, and Reality: Selected Writings of Benjamin Lee Whorf”. Edited and introduced by J.B. Carroll. Cambridge, Mass. M.I.T. Press.
Widdowson, Henry. 1978. “Teaching Language as Communication”. Oxford University Press.
Widdowson, Henry. 1979. “Explorations in Applied Linguistics”. Oxford: University Press.
Widdowson, Henry. 1979a. “Directions in the teaching of discourse”. First published in Corder and Roulet.
Wilkins, David. 1972. “Linguistics in Language Teaching”. London: Arnold.
Wilkins, David. 1974. “Grammatical, situational, and notional syllabuses”. London: Oxford University Press.
Wilss, Wolfram. 1996. “Knowledge and Skills in Translator Behavior”. John Benjamins Publishing.
Zojer, Heidi. 2009. The methodological potential of translation in second language acquisition: Re-evaluating translation as a teaching tool. In A. Witte, T. Harden, & A. Ramos de Oliveira Harden (Eds.), “Translation in second language learning and teaching” (pp. 31-51). Bern, Switzerland: Peter Lang.
王力。1985。《中國現代語法》。香港:中華書局出版社。
申雨平。2008。《西方翻譯理論精選》。北京:外語教學研究出版社。
吳秀麗。1998。《翻譯在英文閱讀課程中的角色》。英語教學。
吳恬綺。2005。《國中翻譯試題歐化現象之研究》(未出版之碩士論文)。台北:國立台灣師範大學。
呂叔湘。1980。《現代漢語八百詞》。北京:商務印書館出版社。
李科第。2001。《漢語虛詞辭典》。昆明:雲南人民出版社。
杜欣欣。2011。《探索翻譯理論》第四卷,第一期,頁195-203。
汪麗炎。1998 。《漢語語法》。上海:上海大學出版社。
汪寶榮。2016。《 讓「文化他者」發聲:西方文學方言翻譯研究述評》。第九卷,第 二期 ,頁165-192 。
邢公畹。1994 。《現代漢語教程》。天津:南開大學出版社。
邢福義。2000 。《漢語語法學》。長春:東北師範大學出版社。
那福義。1990。《文化語言學》。湖北教育出版社。
阮氏美香。2016。〈中越語翻譯差異呈現〉。中央研究院 人文社會科學研究中心亞太區域研究專題中。第 62 期,頁61-100。
周正一。1996。《大學聯考英文科翻譯試題之探究》 (未出版之碩士論文)。台北:輔仁大學。
屈承熹著,紀宗仁協著。1999 年。《華語認知功能語法》。台北:文鶴出版社。
林慶隆、陳子瑋、彭致翎、何承恩、張舜芬、吳培若。2016。《臺灣政府單位翻譯需求 及人力資源問題分析》。第九卷,第二期,頁23-56。
俞建章等。1988。《符號:語言與藝術》。上海人民出版社。
思果。1972。《翻譯研究》 。台北:大地出版社。
思果。1982。《翻譯新究》。台北:大地出版社。
柯平。1994。《英漢與漢英翻譯 》。台北:書林出版社。
范仲英。1994。《實用翻譯教程》。外語教學與研究出版社。
孫致禮。2003。《新編英漢翻譯教程》。上海外語教育出版社。
徐烈惘。1990。《語義學》。語文出版祉。
高名凱。1993 。《漢語語法論》。台北:台灣開名書店出版社。
張培基。1980。《英漢翻譯教程》。上海外語教育出版社。
曹逢甫。1993。〈對比與錯誤分析―以中英文句子總體結構的異同為 例談兩者的關係〉。《應用語言學的探索》。台北:文鶴出版社。
莊繹傳。1999。《英漢翻譯教程》。外語教學與研究出版社。
許文堂。2016。《越南的文化與社會》專號編序。亞太研究論壇62期。中央研究院,人文社會科學研究中心。
許啟華、王乃文。1989。《實用英譯漢教程》。上海外語教育出版社。
陳定安。 2010。《英漢句型對比與翻譯,英漢句子互譯比較》。台北:書林出版社。
陳定安。1997。《英漢比較與翻譯》。台北:書林出版社。
陳俊光。2007。《對比分析與教學應用》。台北:文鶴出版有限公司出版社。
陳德鴻、張南峰。2000。《西方翻譯理論精選》。香港城市大學出版社。
湯廷池。2011 。《語言學、語言分析與語言教學》。台北:致良出版社。
馮慶華。2002。《實用翻譯教程》。上海外語教育出版社。
黃氏態玄。 2008。《漢語成語與越南語成語之對比分析及其教學策略研究─ 以詞義為討論範圍》。碩士論文:高雄師範大學華語文教學研究所。
楊白接 。2008。《論我關近期的翻譯理論研究》。青島海鮮大學外語學院。
楊自儉、劉學雲。1994。《翻譯新論》。湖北教育出版社。
廖柏森等。2016。《翻譯進修講堂:180則真實譯作的辨誤分析》。眾文出版社。
劉月華、潘文娛、故韡。2011 。《實用現代漢語語法》。台北:師大書苑有限公司出版社。
劉宓慶。 1992。《漢英對與翻譯》 。江西:江西教育出版。
劉宓慶。1999。《文化翻譯論綱》。湖北教育出版社。
劉蘭英、孫全洲主編。1998 。《語法與修辭》, 台北:新學識文教出版社。
蔡雅薰 。2007。《華語文教材編寫原理及其分類運用》。紀念張子良教授學術研討會 。
蔣為文。2005。《語言、認同與去殖民》。台南:國立成功大學。
蔣為文。2007。〈從漢字文化圈看語言文字與國家認同之關係〉《語言、文學kap台灣 國家再想像》。台南:國立成功大學。
蔣為文。2011。《民族、母語kap音素文字》。台南:國立成功大學。
蔣為文。2014。《喙講台語 · 手寫台文 台語文的台灣文學講座》。台南:亞細亞國際傳播社。
蔣為文主編。2018。《越南語教材教法》。台南:國立成功大學。
穆雷、鄒兵。2015。《翻譯的定義及理論研究:現狀、問題與思考 》。廣東外語外貿大學 ,中國翻譯。
賴慈芸。 2009。《譯者的養成:翻譯教學、評量與批評》。台北:國立編譯館。
謝惠真 。2006。《台越聯姻家庭子女越南語學習情形與態度之調查研究。碩士論文: 國立台南大學教育經營與管理研究所。
鍾榮富。 2009。《對比分析與華語教學》。台北:正中出版社。
韓其順。1990。《英漢科技翻譯教程》。上海外語教育出版社。
鐘榮富。2006 。《當代語言學概論》。台北:五南書局出版社。
論文全文使用權限
  • 同意授權校內瀏覽/列印電子全文服務,於2020-09-01起公開。
  • 同意授權校外瀏覽/列印電子全文服務,於2020-09-01起公開。


  • 如您有疑問,請聯絡圖書館
    聯絡電話:(06)2757575#65773
    聯絡E-mail:etds@email.ncku.edu.tw